De omgevingsvisie is hét beleidsinstrument voor de fysieke leefomgeving en vervangt de huidige structuurvisie. De omgevingsvisie is het richtinggevende beleidsinstrument van de Omgevingswet: het benoemt ambities, centrale opgaven en strategie vanuit een samenhangend perspectief op ruimte, milieu, natuur en landschap, water, verkeer en vervoer en cultureel erfgoed.
Vanuit deze samenhang zet een omgevingsvisie ook de koers uit voor ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken, voorzieningen en recreatie. Een belangrijke trend is de toenemende aandacht voor nieuwe thema’s zoals veiligheid, gezondheid en duurzaamheid.  

Meerwaarde van een omgevingsvisie
Een omgevingsvisie:

  • inspireert en nodigt partijen uit tot investeringen;
  • werkt oplossingsgericht en (her)ontwikkelingsmogelijkheden worden vergroot;
  • stuurt op versterking van gebiedskwaliteiten; 
  • benoemd gebiedsgericht aandachtspunten, met bandbreedtes in na te streven gebiedskwaliteit;
  • biedt initiatiefnemers duidelijkheid en zorgt voor efficiëntie en legitimatie in het afwegingsproces, door vroegtijdige prioritering en afstemming van beleidsuitwerkingen en investeringen.

Doorwerking naar andere kerninstrumenten
De omgevingsvisie werkt door naar andere kerninstrumenten uit de Omgevingswet:

  • programma’s;
  • omgevingsplan;
  • omgevingsvergunning.

Bij de omgevingsvisie speelt bijvoorbeeld de vraag of de gemeenteraad meer op hoofdlijnen en samenhang wil sturen en daarbij de ruimte en het vertrouwen aan het college laat voor nadere invulling in programma’s voor bepaalde thema’s of (deel)gebieden.

Vormvrijheid omgevingsvisie
Het Rijk biedt veel vrijheid voor vorm en inhoud van een omgevingsvisie. Dit is een voordeel, maar dwingt ook tot vroegtijdig nadenken over het hoofddoel van de omgevingsvisie: inspirerend en mobiliserend, overwegend kaderstellend of vooral positionerend? Dit is bepalend voor bijvoorbeeld de wijze van participatie. De trend is in het proces naar een omgevingsvisie partners uit de samenleving actief betrekken, wat vraagt om creativiteit in werkwijzen en werkvormen.

Omgevingsvisie voor overheid én samenleving
Rijk, provincies en gemeenten móeten een omgevingsvisie opstellen. We zien ook samenwerkende gemeenten of gemeenten in regionaal verband een omgevingsvisie opstellen, met name toegesneden op grensoverstijgende ambities en opgaven. Samenwerking tussen overheden past bij veel opgaven in de fysieke leefomgeving, net zoals de samenwerking tussen publieke en private partners. De omgevingsvisie geeft voor deze samenwerking de koers en de kaders.

Zie ook Eindrapport Pilots omgevingsvisie

Gerelateerde projecten

Meer weten?
Neem contact op met Guy Kersten, E guy.kersten@bro.nl, M 06 150 253 45.