Handreiking Saneren Plancapaciteit helpt overbodige winkelmeters schrappen

Met het aantrekken van de economie lijkt het beter te gaan, echter in de retailsector is sprake van een structureel probleem. Niet alleen blijven de faillissementen aanhouden, ook vastgoedeigenaren rapporteren dat zij de komende vijf jaar 25% van hun vastgoed moeten herbestemmen (zie ook: Nederlandse Winkelmarkt zal ingrijpend veranderen door CBRE). Dit betekent dat transformatie en concentratie van winkelgebieden nog steeds aandacht verdienen. Experts hebben hun zorgen geuit over de m² die verborgen liggen in bestemmingsplannen of nog in de planning staan te worden gebouwd, soms op locaties waar we dit niet is gewenst. Deze kunnen leiden tot een nóg groter overschot aan winkelmeters.

Onvolledig beeld van plancapaciteit in bestemmingsplannen
Gemeenten spannen zich in om hun centra aantrekkelijker, compacter en daarmee toekomstbestendig te maken. Het detailhandelsbeleid richt zich daarom op het concentreren van winkels in één gebied, en het terugdringen van het aantal winkelmeters. Daarbij is het wenselijk om bestemmingen voor detailhandel die buiten de gewenste winkelstructuur liggen, te beperken en te saneren en overbodige plancapaciteit te schrappen. In de praktijk blijkt dit lastig, met de nodige haken en ogen. Dit komt omdat veel gemeenten niet goed in beeld hebben hoeveel plancapaciteit in bestemmingsplannen is opgenomen. Bovendien lijkt het complex ongewenste locaties te saneren, zonder hoge opkoopkosten of het risico op planschade.

Inventarisatie van de plancapaciteit voor detailhandel is dan ook belangrijk en kan gemeenten en provincies helpen bij het maken van keuzes voor het terugbrengen van het aantal winkelmeters. Inzicht in de omvang en ligging van de harde plancapaciteit is van belang vanwege de toetsing van projecten in het kader van de ladder voor duurzame verstedelijking. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State wordt aangegeven dat bij het inzichtelijk maken van de behoefte aan een ontwikkeling zoals bijvoorbeeld detailhandel, rekening moet worden gehouden met de 'harde plancapaciteit'.

Handreiking voor het concentreren en transformeren van winkelgebieden
BRO en Rho hebben voor de Retailagenda de handreiking 'Saneren Plancapaciteit' opgesteld. Deze handreiking helpt partijen bij het inventariseren van de plancapaciteit voor detailhandel in bestemmingsplannen en geeft aan welke vervolgstappen kunnen worden genomen om overbodige winkelmeters te saneren, zonder planschaderisico’s. In de afgelopen perioden is veel geëxperimenteerd met het inventariseren van plancapaciteit. Het afgelopen jaar heeft de Retailagenda onder leiding van BRO en Rho een reeks intensieve sessies gehad waar de definities zijn bepaald en alle stappen van sanering van winkelmeters zijn doorlopen. Het resultaat is een handreiking die ondersteunt bij het concentreren en transformeren van winkelgebieden. De handreiking is bedoeld voor gemeenten, provincies, ontwikkelende partijen en adviesbureaus die inzicht willen hebben in de ‘harde plancapaciteit’ en aan de slag willen met het concentreren van detailhandel en het saneren van de mogelijkheden voor het vestigen van detailhandel buiten de aangewezen winkelgebieden.

Inventarisatie, beleids- en juridische borging
De handreiking bestaat uit drie onderdelen: de inventarisatie plancapaciteit, beleidsborging wegbestemmen en de juridische borging saneren plancapaciteit. O.a. wordt ingegaan op het verschil tussen harde en zachte plancapaciteit, het bepalen van de omvang, het vastleggen van detailhandelsbeleid in bestemmingsplannen en op welke - juridische - instrumenten voorhanden zijn om plancapaciteit te saneren.

Klik voor de handreiking op: retailland.nl/handreiking-saneren-plancapaciteit

Voor meer informatie: Wanda Blommensteijn, wanda.blommensteijn@bro.nl