Ladder voor duurzame verstedelijking

De ladder voor duurzame verstedelijking (art.3.1.6. lid 2 Besluit ruimtelijke ordening) is ingericht voor een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten waardoor de ruimte in stedelijke gebieden optimaal wordt benut. De ladder moet verplicht worden toegepast bij ruimtelijke besluiten die een nieuwe stedelijke ontwikkeling (wonen, werken, detailhandel en overige stedelijke voorzieningen) mogelijk maken.

De ladder omvat de volgende treden:

1.    Beschrijving dat de voorgenomen stedelijke ontwikkeling voorziet in een actuele regionale behoefte;
2.    Beschrijving in hoeverre binnen het bestaand stedelijk gebied van de betreffende regio in die behoefte kan worden voorzien, door benutting van beschikbare gronden door herstructurering, transformatie of anderszins;
3.    Indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied van de betreffende regio kan plaatsvinden, wordt beschreven in hoeverre wordt voorzien in die behoefte op locaties die passend ontsloten zijn of als zodanig worden ontwikkeld, gebruikmakend van verschillende middelen van vervoer.

Gemeenten en initiatiefnemers worstelen met de toetsing van een initiatief aan de drie stappen van de ladder, waarbij de onderbouwing ook bij de Raad van State moet leiden tot een positieve uitspraak. Voor de exacte invulling van de toets wordt veel beleidsvrijheid gegeven aan gemeenten. Onze ervaring is, dat de Raad van State met name toetst of alle vereiste ingrediënten in de onderbouwing aanwezig zijn en of deze op de juiste manier zijn afgewogen.
Klik hier voor de handreiking van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Visie BRO
Onze nieuwsbrief Ruimte 61 van mei 2015 is geheel gewijd aan de toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking. Het hoofdartikel De ladder voor duurzame verstedelijking als afwegingskader bevat onze visie op de ladder als afwegingskader. Lees hier het hoofdartikel.

Wilt u ook Ruimte 61 ontvangen? Stuur dan een email naar sigrid.vriens@bro.nl

Aanpassing ladder
Het Rijk is voornemens de ladder in 2017 aan te passen, door de tekst van de ladder terug te brengen naar de essentie: aangeven noodzaak dat de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte plus motivering indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd. Concreet betekent dit dat het onderzoek naar het 'actuele' en 'regionale' aspect van de behoefte en trede 3 van de ladder komen te vervallen.
Lees hier de consultatie van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu voor de aanpassing van de ladder voor duurzame verstedelijking.

Relevante jurisprudentie
Ondanks onduidelijkheid over de toepassing van de ladder, maakt recente jurisprudentie verschillende lijnen zichtbaar. De belangrijkste lijn is dat volledig inzicht moet worden geboden in de belangenafweging. De Raad van State oordeelt voornamelijk vanuit zorgvuldigheidsoverwegingen, in die zin dat wordt getoetst of alle belangen op de juiste manier zijn gewogen en of de gemeenteraad in redelijkheid tot het besluit mocht komen. Dat betekent tevens dat verschillende besluitresultaten kunnen worden gemotiveerd.

Bij de belangenafweging mag zeker maatwerk worden geleverd, afhankelijk van aard en omvang van de ontwikkeling, omgeving / verzorgingsgebied van het project, bestaande leegstand en specifieke behoeften van de initiatiefnemer. De rechter heeft hierbij duidelijk oog voor kwalitatieve overwegingen en de specifieke situatie ter plaatse. Vragen die in de gerechtelijke beoordeling worden betrokken zijn: Is er sprake van verplaatsing? Hoe sterk is de bestaande detailhandelsstructuur, kantorenmarkt, woningmarkt? Hoe zijn de feitelijke koopstromen? Wat zijn de (leegstands-)effecten?

Gerelateerde cursussen

Recente BRO projecten waarbij de ladder is toegepast

Informatie
Voor meer informatie over de ladder voor duurzame verstedelijking: Geert Welten 0411 850 400 of geert.welten@bro.nl en Wanda Blommensteijn 0411 850 400 of wanda.blommensteijn@bro.nl