Vergunningvrij bouwen buitengebied

Op het perceel mogen meer aanbouwen en bijgebouwen (bijbehorende bouwwerken) vergunningvrij worden geplaatst. De oppervlakte van deze bijbehorende bouwwerken is afhankelijk van de oppervlakte van het zogenaamde bebouwingsgebied, met een maximum van 150 m² aan bijbehorende bouwwerken. Het exacte aantal m² wat vergunningvrij mag worden gebouwd moet in elk specifiek geval worden berekend. Voor deze berekening zijn de volgende ingrediënten nodig:

  • oppervlakte van het bebouwingsgebied
  • vorm van het oorspronkelijke hoofdgebouw
  • percentage van bebouwing wat al is gerealiseerd
  • vorm van gewenste aan- en bijgebouw
  • plek op het perceel, met name de afstand tot het hoofdgebouw

Het is toegestaan om een bijbehorend bouwwerk tot maximaal 4 meter van het oorspronkelijke hoofdgebouw te plaatsen, een behoorlijke verruiming. Geen verruiming maar wel een wijziging is, dat bij de toegestane oppervlakten voor het vergunningvrij bouwen de met vergunning gebouwde bijbehorende bouwwerken worden meegeteld.

Voldoet een bouwplan niet aan de voorwaarden voor vergunningvrij bouwen, dan geeft het bestemmingsplan uitsluitsel over de mogelijkheden om met vergunning een bijbehorend bouwwerk te plaatsen. Dit betekent dat een aanvraag voor een omgevingsvergunning moet worden ingediend bij de gemeente, een procedure moet worden doorlopen en leges moeten worden betaald.

Voor een voorbeeldberekening zie wonen.

Mag ik mijn vergunningvrij bijgebouw gebruiken voor mantelzorg?
Ja, dat mag mits er ook een woning aanwezig is op het perceel. Het gebruik ten behoeve van mantelzorg is vrij indien aan de voorwaarden wordt voldaan. De mantelzorger kan in de hoofdwoning wonen of in een bijbehorend bouwwerk. Ook degene die zorg nodig heeft kan in de woning of in een bijbehorend bouwwerk wonen. Mantelzorg omvat huisvesting van maximaal 1 huishouden dat bestaat uit maximaal 2 personen, waarvan tenminste 1 persoon mantelzorg verleent aan of ontvangt van een bewoner van de woning. De eis van maximaal 2 personen maakt duidelijk dat een compleet gezin met kinderen zich niet vergunningvrij mag vestigen. Een samenwonende partner is wel toegestaan. Een medische indicatie is nodig en wordt gegeven door huisarts of verpleegkundige.

Om het realiseren van mantelzorgwoningen te vergemakkelijken is in het Bor geregeld dat het aantal woningen mag toenemen. In de praktijk hebben veel gemeenten zelf een mantelzorgregeling vastgesteld, verwerkt in de regels van het bestemmingsplan. Deze kan afwijken van de regeling in het Bor.

Mag ik mijn vergunningvrij bijgebouw gebruiken voor nevenactiviteiten zoals een bed- and breakfast of boerderijwinkel?
Nee, dat mag niet. Bijbehorende bouwwerken gebouwd op een afstand van meer dan 4 meter van het oorspronkelijke hoofdgebouw dienen functioneel ondergeschikt te zijn aan het hoofdgebouw. Binnen de zone van 4 meter dient de functie van het bijgebouw te zijn gerelateerd aan de hoofdfunctie. Als het bestemmingsplan een bed- and breakfast in een bijbehorend bouwwerk toestaat dan is een omgevingsvergunning nodig om deze functie mogelijk te maken.

Mag ik mijn vrijkomende agrarische bebouwing gebruiken voor een andere functie?
Nee, niet zonder meer, hoewel met de wijzigingen is beoogd om leegstaand vastgoed sneller een andere functie te kunnen geven. Voor het buitengebied is een belangrijke restrictie opgenomen in de zogenaamde 'kruimelgevallenlijst': gronden gelegen buiten de bebouwde kom mogen uitsluitend worden gebruikt als logiesfuncties voor werknemers.

Dit betekent niet dat een logiesfunctie zonder vergunning mogelijk is. Een omgevingsvergunning blijft nodig, maar de te doorlopen procedure is hetzelfde als voor een reguliere omgevingsvergunning. Dit betekent dat in principe binnen 8 weken een beslissing moet zijn genomen op de aanvraag.

Bij het verlenen van de omgevingsvergunning moet worden aangetoond dat sprake is van een 'goede ruimtelijke ordening' in bijvoorbeeld een ruimtelijke onderbouwing. Aangetoond moet worden dat de ontwikkeling past binnen de wet en het provinciale en gemeentelijke beleid, en dat wordt voldaan aan milieu hygiënische voorwaarden. Het kan zijn dat gemeenten zelf beleid hebben geformuleerd ten aanzien van bovengenoemde kruimelgevallenlijst, ook hieraan moet worden voldaan.

Mag ik mijn agrarische gronden gebruiken voor een andere functie?
Dat mag voor een termijn van maximaal 10 jaar. Voor tijdelijk gebruik gedurende maximaal 10 jaar kan een vergunning worden verleend op basis van de zogenaamde ‘kruimelgevallenlijst’ (onderdeel 11 van artikel 4, bijlage II Bor). Deze lijst bestaat uit categorieën waarvoor door middel van een omgevingsvergunning kan worden afgeweken van het bestemmingsplan. Hiervoor geldt de reguliere procedure voor het verlenen van de omgevingsvergunning, wat betekent dat in principe binnen 8 weken wordt beslist op de aanvraag.

Aangetoond moet worden dat sprake is van een goede ruimtelijke ordening en dat het aannemelijk is dat de activiteit na de in de vergunning gestelde termijn daadwerkelijk kan en zal worden beëindigd. Er wordt niet telkens opnieuw voor de duur van 10 jaar een vergunning verleend.

Zie ook:
http://www.bro.nl/nieuws/algemeen/29-10-2014-vergunningvrij-bouwen-bij-mijn-woning
http://www.bro.nl/nieuws/algemeen/29-10-2014-vergunningvrij-bouwen-bij-mijn-bedrijf
http://www.bro.nl/nieuws/algemeen/29-10-2014-vergunningvrij-bouwen-bij-mijn-winkel
http://www.bro.nl/nieuws/algemeen/29-10-2014-gemeente

Voor meer informatie: roeland.mathijsen@bro.nl