Aantrekkelijkheid van binnensteden in beeld

Binnensteden waar veel te beleven is en met een grote aantrekkingskracht op bezoekers zijn weerbaar. Met behulp van GSM data is het mogelijk om de attractiviteit van binnensteden objectief in beeld te brengen. Met behulp van deze data is door BRO in samenwerking met Zicht op Data en Mezuro onderzoek uitgevoerd naar de belevingswaarde van binnensteden. Deze waarde is vastgelegd in de Attractiviteitsmatrix.

Het aantal bezoekers, de bezoekersproductiviteit en de verblijfsduur zijn essentiële kengetallen voor binnensteden. De Attractiviteitsmatrix toont aan dat ook middelgrote binnensteden een hoge attractiviteitswaarde kunnen hebben. Tevens laat de Attractiviteitsmatrix zien dat een hoge mate van attractiviteit niet per definitie geldt voor alle grote binnensteden.

Attractiviteit van binnensteden
De Attractiviteitsmatrix gaat uit van de drie belangrijkste indicatoren:

  • Verblijfsduur: het aantal minuten dat incidentele bezoekers verblijven in de binnenstad. Een langere verblijfsduur hangt samen met het aantal en de diversiteit van activiteiten. Steden met een breed pakket aan activiteiten zoals winkels, horeca, cultuur en evenementen hebben een langere verblijfsduur dan steden met een beperkt en eenzijdig aanbod. De verblijfsduur is afgelezen uit GSM data.
  • Bezoekersproductiviteit: het aantal bezoekers per m² winkelvloeroppervlak. Veel bezoekers per winkelmeter betekent veel reuring en een goede indicatie voor binnensteden waar veel te beleven valt.
  • Omvang: het aantal publieksgerichte voorzieningen zoals winkels, horeca en diensten in binnensteden op basis van Locatus data, bepaalt de omvang van de bolletjes.

Willekeurige binnensteden vergeleken op basis van verblijfsduur en bezoekersproductiviteit:

bron: BRO en Zicht op Data

Toelichting en interpretatie

  • Grote historische binnensteden zoals Breda, Groningen, ’s-Hertogenbosch en Zwolle, met een divers aanbod aan winkels, horeca, cultuur en activiteiten én een bovenregionale verzorgingsfunctie, scoren het hoogst in de Attractiviteitsmatrix. Hier verblijven bezoekers het langst en de bezoekersproductiviteit ligt hoog. Belangrijkste verklaring is dat deze steden worden bezocht voor ‘een dagje uit’, waardoor men bereid is verder te reizen. De steden zijn vaak de enige grote binnenstad in de omgeving, wat een sterke concurrentiepositie betekent.
  • Een hoge score in de Attractiviteitsmatrix is niet per definitie uitsluitend voor grote binnensteden. Als middelgrote binnenstad scoort Amersfoort relatief hoog in de matrix. De publieksgerichte voorzieningen in Amersfoort zijn t.o.v. andere steden beperkt, maar ze trekken wel veel bezoekers. Ook verblijven bezoekers relatief lang. Mogelijke verklaring hiervoor is het 'eigen profiel' van Amersfoort in combinatie met evenementen en het aangename verblijfsklimaat.
  • Arnhem, Eindhoven en Tilburg scoren hoog in bezoekersproductiviteit, maar hebben een lage verblijfsduur. Mogelijke verklaring hiervoor is dat deze binnensteden nog teveel als ‘aankoopplaats’ worden bezocht en dat het verblijfsklimaat in vergelijking met andere steden onvoldoende aantrekkelijk is. Veel bezoekers komen om te winkelen, en gaan daarna weer snel naar huis. Bijvoorbeeld de binnenstad van Tilburg heeft van oudsher geen duidelijk profiel voor ‘een dagje uit’. Hier ligt een opgave om bezoekers te verleiden na een dagje shoppen ook een hapje te eten, een filmpje te pakken en te overnachten. Met recente ontwikkelingen in de binnenstad en een toename van de citymarketingactiviteiten, verandert dit profiel wellicht op termijn.
  • De verblijfsduur van bezoekers aan de binnensteden van Enschede, Middelburg en Nijmegen ligt rond het gemiddelde. Echter, de bezoekersproductiviteit is beperkt. Arnhem scoort hoger in bezoekersproductiviteit dan Nijmegen.
  • Apeldoorn en Sittard scoren relatief laag qua attractiviteit: verblijfsduur en bezoekersproductiviteit liggen laag. Beide steden hebben een zwakke concurrentiepositie t.o.v. andere binnensteden in de omgeving.
  • Veel horeca in de binnenstad leidt niet per definitie tot een langere verblijfstijd. Naast horeca zijn bijvoorbeeld ook de kwaliteit en uitstraling van de horeca en de aanwezigheid van leisure zoals musea, bioscopen en evenementen, van invloed op de verblijfsduur.

Zie ook: Inzicht in bezoekers van binnensteden, winkelgebieden, voorzieningenclusters, gemeenten en dorpen

Wilt u weten wat de attractiviteit is van uw binnenstad of heeft u vragen? Neem dan contact op met Robin van Lieshout,
E robin.van.lieshout@bro.nl, M 06 148 793 76.