Update PAS: mogelijkheden voor de bouwsector

Sinds de Raad van State op 29 mei jl. heeft geconcludeerd dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet voldoet aan de Europese richtlijnen, verschijnen dagelijks berichten in de media over de problemen als gevolg van deze uitspraak. Het rekenprogramma Aerius waarmee de stikstofdepositie wordt berekend is uit de lucht gehaald, en vergunningverleners en planvaststellers nemen voorlopig geen besluiten. Onder leiding van Johan Remkes is een Adviescollege Stikstofproblematiek aangesteld.

Tijd voor oplossingen
Naar onze mening is voldoende geschreven over de problemen en is het tijd voor de oplossingen. Want die zijn er! De vernieuwde versie van Aerius (Calculator 2019, september) speelt hierbij een belangrijke rol.

Uitgangspunt is dat het PAS er niet meer is. Dit betekent dat voor iedere activiteit moet worden onderzocht of de activiteit project significante effecten op een Natura 2000-gebied kan opleveren. En hoewel we veel stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden hebben in Nederland, zijn er ook nog steeds gebieden waar projecten kunnen worden uitgevoerd. Als de afstand groot is, kan op basis daarvan soms al worden vastgesteld dat geen sprake kan zijn van een stikstofeffect. Daarbij is ook van belang om te kijken waar in het Natura 2000-gebied de hexagonen (vakjes van 1 hectare) zitten die zijn overbelast. Als de afstand wat kleiner is (het is niet mogelijk om een vaste afstand te noemen, de afstand is o.a. afhankelijk van omvang en type activiteit), is daarvoor een berekening nodig. Dat kan met Aerius, maar er zijn ook andere programma’s die hiervoor kunnen worden gebruikt. Mocht uit de berekening een stikstofdepositie op een Natura 2000-gebied komen, dan hoeft dit niet altijd een probleem te zijn, nu niet alle hexagonen binnen een Natura 2000-gebied overbelast hoeven zijn.

Bij het invoeren van de projectgegevens in het rekenprogramma, is het heel belangrijk dat wordt uitgegaan van een realistische planinvulling (niet teveel ‘worst case’). Ook kan in sommige gevallen het huidige (legale en feitelijke) gebruik worden betrokken, bijvoorbeeld in geval van transformaties.

Een oplossing om toch activiteiten te kunnen uitvoeren zonder dat de natuur wordt aangetast, kan zijn om binnen projecten maatregelen te nemen die de stikstofemissie verminderen. Dit wordt intern salderen genoemd. Daarbij kan onder andere worden gedacht aan gebruik van nieuwe(re) installaties, gasloos bouwen en elektrische apparatuur.

Blijft toch sprake van stikstofdepositie op overbelaste hexagonen in een Natura 2000-gebied, waarbij ook met het toepassen van mitigerende maatregelen geen ontwikkelingsruimte is, dan is het mogelijk om een ‘ADC-toets’ te doorlopen. De provincie kan onder omstandigheden een activiteit toestaan ondanks dat geen zekerheid bestaat dat de natuurwaarden niet worden aangetast. Dit kan als 1. geen Alternatieve oplossing bestaat, 2. er een Dwingende reden is van groot openbaar belang en 3. Compenserende maatregelen worden getroffen. Voor individuele ontwikkelende partijen kan het lastig zijn om invulling te geven aan de 'Dwingende reden van groot openbaar belang’. Echter, door het belang op gemeentelijk of hoger niveau te formuleren (bijvoorbeeld oplossing woningtekort, energietransitie of mobiliteit) zijn er in sommige gevallen wel mogelijkheden om hier invulling aan te geven.

Heeft u projecten die geraakt worden door de stikstofproblematiek? Wij bekijken graag met u de mogelijkheden, bijvoorbeeld met een workshop. Wij geven uitleg over de huidige regels en zoomen daarna in op uw projecten. Het eindresultaat is een plan van aanpak waarmee u verder kunt!

Voor meer informatie: Corianne Verberne, E corianne.verberne@bro.nl, M 06 341 356 72  en Eva Haverkorn van Rijsewijk,
E eva.haverkorn@bro.nl, M 06 53 525 807