Verdichting? Grijp het aan als kwaliteitssprong voor woongebieden!

Is een woongebied met hoge dichtheid nog wel leefbaar? Hoe zit het met ruimte voor recreatie, bedrijven, mobiliteit, klimaatadaptatie? Zeer relevante thema’s die je als probleem kunt benaderen. Maar wat nou als ze kansen bieden voor kwaliteitsverbetering van het woongebied?

Verdichting biedt kansen voor een kwaliteitssprong op zeer uiteenlopende terreinen. Dat geldt voor het ruimtelijk en economisch domein én voor de leefbaarheid. Verdichting enkel vanuit de woningbouwopgave benaderen geeft een eenzijdig beeld van de discussie tussen de voor- en tegenstanders van binnen- en buitenstedelijk bouwen. Zij houden elkaar in een wurggreep. Al valt er voor de opvattingen van beide partijen iets te zeggen, de discussie remt de verdere verkenning van kansen die verdichting met zich meebrengt. Veel vraagstukken bieden ook kansen voor innovatie.

Kwaliteitsimpuls
Verdichting is een kans voor de bestaande voorzieningenstructuur en betekent meer draagvlak voor bestaande winkelcentra en binnensteden. Het biedt ondernemers en eigenaren perspectief op rendement van investeringen in een toekomstbestendig winkelgebied. Het kan een kwaliteitsimpuls zijn voor het aanbod aan winkelformules en vastgoed, of voor omgevingsfactoren zoals bereikbaarheid, parkeren en de inrichting van de openbare ruimte. Er valt winst te halen door herstructurering van bestaande winkelgebieden in een stadsdeel met fysieke knelpunten die ter plekke niet oplosbaar zijn.

Verdichting is ook een inspiratiebron voor nieuwe bezorgconcepten. De ‘last mile’ is nog altijd het grootste probleem van online winkelen. Bij verdichting zijn collectieve oplossingen wellicht eerder haalbaar en voor de consument acceptabel.

Transformatie en herstructurering
Verdichting biedt ook kansen voor transformatie en herstructurering. In de verdichtingsopgave past de transformatie van bestaande, waardevolle gebouwen. Dat kan met wonen en ook met nieuwe werk- en productieconcepten. De menging van functies in verdichtingsgebieden kan een belangrijke bijdrage leveren aan de levendigheid. Het gaat dan niet alleen om het zzp café. Ook schone productiebedrijven, ambachtelijk of op basis van 3D printing, passen naadloos in een woonomgeving. Zelfs moderne, schone energiecentrales kunnen zich thuisvoelen in een woongebied. Een kans voor versnelling van de energietransitie!

Nieuwe kansen voor functiemenging
De scheiding tussen verkoop (detailhandel), dienstverlening, vermaak en productie vervaagt in de toekomst steeds meer. Met het veranderende productieproces als gevolg van de industry 4.0 ontwikkeling moeten bestaande, traditionele bedrijventerreinen veranderen. Soms is functiewijziging naar verdicht wonen met andere, nieuwe functies een goede optie. Het mengen van functies zoals wonen en werken biedt juist door de veranderende productieprocessen nieuwe kansen.

De ontwikkeling van de Nederlandse maakindustrie laat dat zien: kleinschaligheid, maatwerk en innovatie gericht op duurzaamheid. Belangrijk aandachtspunt daarbij is dat voor de wat meer belastende bedrijvigheid wel een alternatief beschikbaar moet zijn in de regio.

Nieuwe mobiliteitsconcepten
Een spanningsveld, maar tevens zeer interessante uitdaging, zit in de noodzaak om voldoende verblijfsruimte te creëren in de verdichte gebieden en tegelijkertijd het probleem van de toenemende vraag naar mobiliteit op te lossen. Dit vraagt om nieuwe mobiliteitsconcepten (mobility as a service, autonoom vervoer) die de verplaatsingsbehoefte effectief en efficiënt moeten invullen, los van de vervoermiddelkeuze. Nieuwe oplossingen zullen een besparing van ruimtegebruik tot gevolg hebben. Dit moet om de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren én bestendig te maken voor intensief gebruik, vergroening en maatregelen voor klimaatadaptatie.

Kansen benutten
Voor locaties waar de verdichting haalbaar is op basis van de woningmarktvraag, moeten we de kansen verkennen en nieuwe oplossingen durven toe te passen. Door verdichting ontstaan kansen voor:

  • verbetering van de bestaande voorzieningenstructuur door toename van draagvlak;
  • nieuwe oplossingen voor bezorging van online bestellingen;
  • behoud en transformatie van waardevolle gebouwen door inpassing in herstructureringsgebieden;
  • het mengen van functies;
  • versnelling van de energietransitie (voor nieuwbouw-/uitleglocaties én voor bestaand stedelijk gebied);
  • het creëren van nieuwe oplossingen voor aantrekkelijke, op beleving gerichte verblijfsruimten;
  • nieuwe oplossingen voor bereikbaarheid en transport door het centraal stellen van de verplaatsingsbehoefte (niet het vervoermiddel).

Open staan voor de kansen helpt vaart te maken met de grote woningbouwopgave waar we voor staan.

Voor meer informatie: Felix Wigman, E felix.wigman@bro.nl, M 06 150 253 58.