Monumentendag 2019 'Plekken van plezier'. Maar wat levert het op?

In het weekend van 14 en 15 september is het Open Monumentendag. Dit jaar luidt het thema Plekken van plezier: naar welke monumentale plekken gaan en gingen mensen voor hun plezier? De bijzondere panden die Nederlands historisch erfgoed vormen, worden breed erkend in hun culturele meerwaarde vanwege de bijdrage aan kunst, educatie en sociaal-culturele ontwikkeling. Maar waar zit de economische meerwaarde van dit vastgoed?

Naast het maatschappelijk kapitaal van een monument, bieden historische panden toegevoegde waarde op meerdere gebieden. Monumentale binnensteden trekken toeristen en dagjesmensen aan uit binnen- en buitenland op zoek naar vermaak. Dit zorgt voor toenemende bestedingen en meer werkgelegenheid. Daarnaast bleek in 2015 dat de gemiddelde bewoner van een monumentale woning bereid is daar ca. € 60.000,- meer voor te betalen dan voor een niet-monumentaal pand. In buurten die volledig uit monumentale panden bestaan ligt dit bedrag zelfs nog hoger. Ook bewoners van niet-monumentale woningen zien deze meerwaarde; zij hebben meer geld over voor een woning in een monumentale omgeving.

Goed onderhouden monumenten zetten steden op de internationale kaart vanwege hun historische, culturele en monumentale waarden. Voor binnensteden met veel activiteiten en creatieve broedplaatsen die de oude industrie recyclen tot aantrekkelijke leefmilieus voor jonge professionals, zijn de transformatiemogelijkheden van historisch vastgoed oneindig. In veel Nederlandse steden wordt hier druk gebruik van gemaakt door horeca-, winkel-, woon-, werk-, en blurring-concepten in deze monumenten te huisvesten. Denk bijvoorbeeld aan de Dominicanenkerk in Maastricht, waar sinds 2006 een boekenwinkel ‘slash’ koffiezaak huist en daarmee vaak de lijstjes van mooiste boekhandels van de wereld haalt. Of de Jopenkerk in Haarlem waar Brouwerij Jopen sinds 2011 haar bieren brouwt en dat deelt met het publiek in het café-restaurant. Of de transformatie van de voormalige Philips gebouwen ‘Anton’ en ‘Gerard’ die er mede voor zorgt dat het Eindhovense stadsdeel Strijp inmiddels één van de meest populaire woonlocaties van de stad is. Dat met deze projecten vaak (inter)nationale aandacht wordt verworven is natuurlijk niet gek; recreëren, winkelen, werken, wonen en leven is leuker in een mooi historisch jasje.  

Marktpartijen moeten warmlopen om te investeren in het vastgoed
Deze nieuwe bestemmingen verhogen de waarde van een monument en haar omgeving. Jammer genoeg is leegstand momenteel de grootste bedreiging voor deze monumentale panden. Nu de overheid de zorg voor monumenten steeds meer uit handen geeft, moeten marktpartijen warmlopen om te investeren in het vastgoed. Hoewel de transformatiemogelijkheden oneindig zijn, is de route vaak stroperig. Maar gezien de enorme economische meerwaarde die het oplevert, zijn alle inspanningen meer dan de moeite waard!

Voor meer informatie: Elisa Hoogland, E elisa.hoogland@bro.nl, M +31(0)6 148 793 98