Een nieuwe laag voor leefbaarheid

Hoe bestendig je waardevol cultureel of industrieel erfgoed? Een dagelijkse worsteling voor eigenaren en gemeenten. Ondanks geslaagde transities van kasteelboerderijen, kloosters en kerken, staat veel erfgoed lang leeg. Jammer, want meestal zijn het juist deze pareltjes die betekenis geven aan leefbaarheid.

Een voorbeeld: wij werden benaderd in verband met een Rooms Katholieke kerk. Omdat het aantal kerkgangers drastisch afnam, zocht het kerkbestuur een nieuwe invulling. Het tweede leven vroeg wel om bouwkundige aanpassingen. Dat vraagt om een zorgvuldige aanpak met de juiste balans tussen behoud en vernieuwing.

Verloedering
De gemeente vreesde voor vastgoedcowboys die het bijzondere bouwwerk zouden verminken. Ze wees de kerk daarom snel aan tot monument: “Natuurlijk kan een nieuwe bestemming zich daar huisvesten, zolang er geen bouwkundige wijzigingen voor nodig zijn.” Zeker een logische reactie, maar een gebouw zó conserveren biedt geen toekomst. Ja, het serene licht hoort bij de kerk en zijn oorspronkelijke gebruik, maar de kenmerkende bouwkundige vorm beperkt wél de mogelijkheden voor nieuwe functies. Decennialang stond deze kerk midden in de samenleving, nu staat het plompverloren leeg, omheind met hekken. Verboden terrein vanwege instortingsgevaar… de verloedering.

Verrijking
Herkenning van gebouwen en herinnering aan het gebruik ervan, vormen samen het levensvatbare fundament van een plek. Elke generatie laat sporen na van een verantwoord en nuttig gebruik. Dát beseffen is de eerste stap naar verrijking van oude, verlaten erfgoed. Een nieuwe laag op een versleten bouwwerk zorgvuldig aangebracht door de huidige generatie, die zo een vernieuwde herinnering doorgeeft aan de volgende: een voorwaarde voor leefbaarheid van onze omgeving.

Voor meer informatie: Luuk Vissers, E luuk.vissers@bro.nl, M +31(0)6 148 793 90