Openbare ruimte is meer dan anderhalve meter

Nu we langzaam gewend raken aan de anderhalvemetersamenleving, zien we dat steeds meer gemeenten maatregelen nemen de anderhalve meter ook in de openbare ruimte te waarborgen. Gemeenten en bedrijfsleven richten winkelstraten, terrassen en uitgaansgelegenheden in volgens de anderhalve meter afspraken, om menselijk contact volgens de RIVM-richtlijnen te beperken. Deze aanpassingen lijken tijdelijk, wat blijft is de omslag in denken over het gebruik van de openbare ruimte en de toegankelijkheid van voorzieningen in de stad.

Creatieve oplossingen noodzakelijk

Dat voorheen relatief weinig ruimte was voor fietsers en voetgangers in de stad, blijkt wel uit het Social Distancing Dashboard van AMS Institute en TU Delft. Deze kaart van Amsterdam laat zien of het mogelijk is de afstand van anderhalve meter in de openbare ruimte na te leven. Dat de kaart op veel plekken rood kleurt komt niet als een verrassing. Ook in andere centra ontstaan knelpunten bij het houden van die afstand. Dit vraagt creatieve oplossingen die tevens als aanjager kunnen dienen voor permanente ingrepen in de openbare ruimte.

Openbare ruimte: van verkeers- naar verblijfsfunctie

Gemeenten geven horeca-ondernemers momenteel letterlijk en figuurlijk meer ruimte hun terrassen te vergroten in de openbare ruimte. Hierdoor veranderen verkeersstraten en pleinen in uitgebreide verblijfsruimten. Opstelstroken en looproutes worden aangebracht zodat bezoekersstromen elkaar op afstand kunnen passeren. Al deze maatregelen bieden ruimte aan experimenten in de zoektocht naar toegankelijke en gezonde centra.

Experimenten in Europa

In de landen om ons heen worden eveneens maatregelen genomen voor social distancing. Dit leidt tot interessante experimenten. In Brussel bijvoorbeeld, is de hele binnenstad veranderd in een woonerf waar voetgangers altijd voorrang hebben. De maatregel geldt voor drie maanden, maar biedt ongetwijfeld interessante perspectieven en lessen voor de toekomst.

Ook in Milaan, Rome, Berlijn en Parijs worden versneld tijdelijke en soms permanente maatregelen genomen, om voetgangers en fietsers meer ruimte te bieden. In de Franse hoofdstad wordt maar liefst 650 kilometer aan coronapaden aangelegd. Opvallend omdat de auto hier nog altijd een prominente plek innam. Het zou kunnen dat de coronacrisis leidt tot een omslag in denken over de positie van de auto in onze steden.

Omslag in denken

Inmiddels heeft het meer aandacht voor de gezonde stad opgeleverd. De crisis laat immers de waarde van voldoende ruimte voor beweging, verblijf en groen in de stad zien. Door het wegvallen van werk, school, sporten en evenementen maken mensen vaker en langer gebruik van de openbare ruimte, zeker in de grote steden waar private buitenruimte een luxe is. De vrijheid om de openbare ruimte op te eisen voor uiteenlopend gebruik lijkt dus belangrijker dan ooit. De druk op de ruimte is hierdoor groot en vraagt meer dan ooit om een sterke regie en een goed ontwerp.

Contact
Voor meer informatie en creatieve oplossingen kunt u contact opnemen met Gijs van der Sman, stedenbouwkundige, gijs.van.der.sman@bro.nl, 06 148 793 59